Bir dolap kulpu kataloğunda tek bir ürün gibi görünür; depoda ise beş renk ve dört ölçü, yani yirmi ayrı raf gözüdür. Varyant yönetimi, bu ikisini aynı anda doğru göstermenin işidir: bayi tek bir ürün sayfasında tüm seçenekleri görmeli, depo ve muhasebe ise her seçeneği ayrı bir stok kalemi olarak izlemelidir.
Ana ürün, eksen ve varyant
Kurgunun üç katmanı vardır:
- Ana ürün: Ortak bilgiler: ad, marka, açıklama, teknik özellikler, fotoğraflar, KDV oranı.
- Eksen: Ürünün değiştiği boyutlar: renk, ölçü, ambalaj adedi, voltaj, beden, kesit.
- Varyant (SKU): Eksenlerin bir birleşimi: “Mat siyah · 128 mm”. Her varyantın ayrı ürün kodu, barkodu, stoğu, fiyatı ve raf adresi vardır.
Eksenler kategoriye göre şablonlanmalıdır. Kablo için “kesit + renk”, vida için “ölçü + kutu içi”, ayakkabı için “sınıf + numara”. Şablon, yeni ürün açarken veri girişini hızlandırır ve süzgeçlerin tutarlı çalışmasını sağlar.
SKU kodu nasıl yazılmalı?
İyi bir ürün kodu okunur ama anlam yüklenmeye çalışılmaz. Tedarva demosunda kod kategori öneki, ana ürün numarası ve varyant sırasından oluşur: HR-0001-04 (hırdavat, ana ürün 1, 4. varyant). Rengi ya da ölçüyü koda gömmek cazip gelir ama ilk ambalaj değişikliğinde kodlar anlamsızlaşır. Anlamlı bilgi eksen değerlerinde tutulur, kod yalnız benzersizdir.
| Yaklaşım | Örnek | Sorun |
|---|---|---|
| Anlamlı kod | KULP-SYH-128 | Renk adı değişince kod yanlış kalır |
| Sıralı kod | HR-0011-03 | Okunur, değişime dayanıklı |
| Yalnız barkod | 2700110010032 | Telefonla söylenemez, el ile yazılamaz |
Barkod
Her varyantın barkodu olmalıdır; aksi hâlde barkodla sipariş ve depo toplama çalışmaz. Tedarikçi barkodu yoksa iç kullanım önekli (20–29 aralığı) barkod üretilebilir; bu numaralar mağaza içi dolaşım için ayrılmıştır ve gerçek ürünlerle çakışmaz. Kontrol hanesi hesaplanmalı, mükerrer barkod sisteme girmemelidir.
Varyant matrisi ile sipariş
Bayinin dört renk ve beş ölçüde kulp sipariş etmesi, ürün sayfasında yirmi kez “sepete ekle”ye basması demek olmamalıdır. İki eksenli ürünlerde varyant matrisi en hızlı yoldur: satırlarda ölçü, sütunlarda renk, her hücrede bir miktar kutusu. Bayi hücrelere adet yazar ve tek seferde sepete ekler. Her hücrede o varyantın stok durumu ve koli uyarısı görünür.
Matris yalnız iki eksen için anlamlıdır. Üç eksenli ürünlerde üçüncü eksen bir seçim kutusuyla sabitlenir (ör. önce kalite seçilir, sonra ölçü × renk matrisi açılır).
Fotoğraf ve renk
Her rengin ayrı fotoğrafı yoksa renk çipi kullanılmalıdır. Tek bir fotoğrafı yazılımla farklı renge boyamak, özellikle metal kaplamalarda gerçeği yansıtmaz ve iade sebebidir. Çip, kaplamanın gerçek tonunu gösteren küçük bir renk alanıdır; fotoğraf ise ürünün biçimini gösterir.
Süzgeç ve arama
Varyantlı katalogda arama, yalnız ana ürün adında değil varyant değerlerinde de yapılmalıdır: “sunta 4x40” araması 4×40 varyantı olan ürünleri bulmalıdır. Süzgeçlerde de aynı mantık geçerlidir: “Antrasit” rengi seçildiğinde antrasit varyantı olan ürünler listelenir, ürün sayfasında ise doğrudan o varyant öne çıkar.
Toplu varyant üretimi
Yeni bir seri geldiğinde eksen değerlerini seçip tüm birleşimleri tek seferde üretmek, sonra olmayanları pasifleştirmek en hızlı yöntemdir. Fiyatlar ise eksen katsayılarıyla önerilir (ör. 128 mm, 96 mm’den %25 pahalı) ve gerekirse tek tek düzeltilir.
Pasif varyant
Üretimden kalkan bir renk ya da ölçü silinmemeli, pasifleştirilmelidir. Silinen varyant, geçmiş siparişlerin, iadelerin ve raporların bağını koparır. Pasif varyant katalogda görünmez, sipariş alınmaz ama geçmiş kayıtlarda ve iade ekranında kalır. Varsa muadil ürün bilgisi bayiyi doğru alternatife yönlendirir.
Muadil ve tamamlayıcı ürünler
Varyantlar aynı ürünün seçenekleridir; muadiller farklı marka ya da serideki eşdeğer ürünlerdir, tamamlayıcılar ise birlikte satılanlardır (vida ile dübel, priz ile çerçeve). Bu ilişkiler katalogda ürün düzeyinde tutulmalı ve ürün sayfasında, sepette ya da stok tükendiğinde öneri olarak gösterilmelidir.
Kontrol listesi
- Her kategori için eksen şablonu tanımlı mı?
- Her varyantın benzersiz ürün kodu ve geçerli barkodu var mı?
- Renk varyantlarında gerçek fotoğraf ya da renk çipi kullanılıyor mu?
- Kalkan varyantlar silinmek yerine pasifleştiriliyor mu?
Tedarva demosunda nasıl görünür?
Katalogda 634 ana ürün ve 3.378 stok kodu vardır. Ürün sayfasındaki varyant tablosu her SKU’yu barkodu ve eksen değerleriyle listeler; renkli ürünlerde renk çipi görünür. Bayi portalında iki eksenli ürünlerde varyant matrisi açılır, hücrelere adet yazılıp tek seferde sepete eklenir. Yönetim panelinin katalog ekranında eksen şablonları, toplu varyant üretimi ve toplu fiyat güncelleme bulunur.
Katalog süzgeçleri de varyant içinde çalışır: alt kategori sayfasında renk ya da ölçü seçildiğinde yalnız o varyantı bulunan ürünler kalır.
Özet
Ana ürün, eksen ve varyant ayrımı; bayiye tek sayfada tüm seçenekleri, depoya ise her seçeneği ayrı stok kalemi olarak sunar. Ürün kodları benzersiz ve sade, barkodlar geçerli olmalı; renk varyantlarında gerçek fotoğraf ya da renk çipi kullanılmalı, kalkan varyantlar silinmek yerine pasifleştirilmelidir. Varyant matrisi ve varyant içinde arama, bayinin sipariş süresini belirgin biçimde kısaltır.
